Dolmabahçe ve Boğaziçi

Suya bakan bir saray

Boğaziçi, Dolmabahçe Sarayı'nın arka planı değil, konumunun asıl sebebidir. Burası başlangıçta Osmanlı donanmasının demirlediği bir koydu ve zamanla doldurularak bahçeye dönüştürüldü. Saray yeni kıyı şeridi boyunca inşa edildi ve boğazdan bakıldığında dış cephesi, büyük bir merkezi çıkıntılı blokla iki kanada ayrılan klasik bir Avrupa düzenlemesini andırır. Uzun beyaz cephe, rıhtım boyunca uzanan korkuluklar ve suya açılan kapı aynı kompozisyonun parçalarıdır.

Boğaz, tek bir paragrafta

Boğaz, Karadeniz'i Marmara Denizi'ne bağlayan doğal bir boğazdır ve Asya ile Avrupa arasındaki sınırlardan birini oluşturur. İstanbul'u ikiye böler. Her iki kıyı boyunca Osmanlı sarayları sıralanır; bunlar arasında Topkapı, Dolmabahçe, Yıldız, Çırağan, Beylerbeyi, Küçüksu ve Ihlamur yer alır; böylece bir tekne turu, imparatorluğun yapı tarihini su boyunca okumanın bir yoludur.

Feribotla görmek

Boğaz'a ulaşmanın bir yolu da halk vapurlarıdır. Şehir Hatları, Beşiktaş ve Kabataş'a uğrayan, Asya yakasındaki Kadıköy'den karşıya geçişler de dahil olmak üzere seferler düzenler. Vapurlar, temassız ulaşım kartı olan Istanbulkart'ı kabul eder. Hatlar ve tarifeler değişebileceğinden, işletmenin güncel tarifesini kontrol edin. Beşiktaş veya Kabataş'ta sona eren bir karşıya geçiş, başlı başına kısa bir Boğaz gezisidir ve sarayın hemen yanında sona erer.

Bunu bir kruvaziyerden görmek

Bir gezi teknesi turu, kıyıya daha uzun bir bakış sunar. Rezervasyon kartlarındaki tur, saat başı kalkışlı 90 dakikalık bir seyirdir ve telefonunuzda isteğe bağlı bir sesli rehber içerir. İlan edilen öne çıkanlar arasında şehir silüeti ve Galata Kulesi sayılır, saraydan söz edilmez; bu nedenle Dolmabahçe'yi vaat edilen bir durak değil, göz atılacak bir manzara olarak değerlendirin ve güzergâhı rezervasyon sayfasından kontrol edin. Bir tekne turu cepheyi gösterir, iç mekânı değil; bu yüzden bir saray ziyaretini tamamlar, onun yerini almaz.

Sarayın yanındaki cami

Dolmabahçe Camii, sarayın hemen yanında, su kenarında yükselir. Mimar Garabet Balyan onu Valide Sultan Bezmialem için tasarlamış, inşaat 1853'ten 1855'e kadar sürmüş ve oğlu Abdülmecid annesinin vefatının ardından camiyi tamamlamıştır. Çift minareli bir barok cami olan yapının cephelerindeki devasa taş kemerler, iç mekâna bol ışık girmesini sağlayan geniş pencerelerle oyulmuştur. 20. yüzyılda bir dönem deniz müzesi olarak hizmet vermiş, 1967'den bu yana yeniden ibadete açıktır.

Kule saati

Saat kulesi, sarayın dışında ve caminin yanındaki sahil meydanında yükselir. Sultan II. Abdülhamid tarafından yaptırılmış, saray mimarı Sarkis Balyan tarafından 1890-1895 yılları arasında tasarlanmıştır. Osmanlı neo-barok üslubunda olup dört cepheli ve dört katlıdır; saati ise Fransız saat ustası Jean-Paul Garnier'den gelmiş ve saray saat ustası Johann Mayer tarafından yerleştirilmiştir. KulENİN iki cephesinde Abdülhamid'in tuğrası yer alır.

Kıyıda bir sabah

Burada iyi işleyen bir gün, sabah sarayı, ardından suyu kapsar. Kabataş ve Beşiktaş iskeleleri, sarayla aynı kıyı şeridinde yer alır; böylece içeride gezmeyi bitirip kısa süre sonra vapura binebilir ya da tramvayla gelip tekneyle ayrılabilirsiniz. Günü uzatmak isterseniz, Beşiktaş'ın kendisi de bu kıyının diğer büyük Osmanlı yapılarına ev sahipliği yapar; bunlar arasında Çırağan Sarayı, Yıldız Sarayı ve Ortaköy Camii bulunur.

Kimler için uygun değil

Bir tekne turu cepheyi gösterir, içini değil. Devlet dairelerini, Kristal Merdiven'i ve Harem'i görmek istiyorsanız saray biletine ihtiyacınız var ve bir tekne turu bunun yerini tutamaz. Zamanınız kısıtlıysa ikisinden biri yeterlidir: saray size iç mekânı, su ise kıyıyı verir; ama hiçbiri diğerine ihtiyaç duymaz.

Sonraki: Dolmabahçe Sarayı'na nasıl gidilir